Resmi tarife yüzde 2.5 düzeyinde seyrederken tezgah altından dolara yüzde 5’e kadar yükselen faiz uygulayan bankalar, TL için de aynı uygulamaya gitti. TL mevduatında tezgah altı faizler yüzde 11’leri görmeye başladı…

Haber Merkezi

Karlılıkta “altın dönemlerini” yaşayan bankalar arasındaki mevduat toplama ve kredi satma yarışı her geçen gün farklı bir boyuta ulaşıyor. Özellikle de mevduat toplama yarışında yaşanan “çifte standart”, finans sektöründe şaşkınlıkla izlenmeye başladı.

Mevduatta yaşanan “çifte standart”a ilk adım dolar için atıldı. Bazı özel bankalar, Amerikan doları için yüzde 2.5 olarak ilan ettikleri faizi, yükselen rakamlar için tezgah altında yüzde 4.5-5 düzeyine kadar yükselttiler. Uygulama başarı olup bu bankaların dolar stokları yükselince, TL mevduatında da benzer bir formül benimsendi. TL mevduatında resmi faizi yüzde 8, 8.5 olarak duyuran bazı özel bankaların, müşteri ilişkilere ve mevduatın büyüklüğüne göre bu oranı yüzde 11’e kadar yükselttikleri konuşulmaya başlandı.

Tezgah altı uygulamanın 250 bin dolar ve üzeri mevduatlarda başladığı ve rakamla paralel yükselme gösterdiği ifade ediliyor. TL mevduatında da alt eşiğin 250 bin dolar karşılığına denk gelen miktarlarda başladığı, 1 milyon TL’yi aşan miktarlarda da özel pazarlık sonucu belirlendiği belirtildi.

Kredilerdeki durum
Mevduat toplama konusunda kıyasıya bir yarış veren bankacılık sektöründe benzer bir rekabet kredi satışında yaşanıyor. Bankaların 'Anadolu'daki savaşı' orta ve küçük boy işletmelere yarıyor. Çünkü Anadolu'daki banka şubeleri genel müdürlükçe verilen hedefleri tutturmak için işletmelerin kapılarını inanılmaz faiz teklifleriyle çalıyor..

BDDK verilerine göre, kredilerde aslan payını tüketici ve KOBİ kredileri alıyor. Temmuz 2009'da 78.9 milyar liraya kadar gerileyen KOBİ kredileri Nisan 2010 itibariyle 92.6 milyar liraya ulaştı. Tüketici kredileri ise 16 Mart 2009'da başlayan ÖTV indirimi sonrasında adeta şahlandı ve 78.5 milyar liradan nisan sonunda 100 milyar liraya dayandı.

Gerek mevduat toplamada, gerekse kredi satışındaki kıyasıya rekabete rağmen 2009'da 20.1 milyar lira kâr elde eden bankalar bu yılın ilk dört ayında ise 8.5 milyar lira gibi inanılmaz bir rakama imza attı.

Yarışın nedenleri
Finans piyasalarına göre Avrupa'daki kriz bazı bankaları nakit sıkışıklığına soktuğu için, bu bankaların Türkiye’deki ortakları mevduat faizlerini yükseltip para toplayarak sıkışıklığı giderme yolunu arıyor.

Bu konuda yapılacak bir şey olmadığını belirten bankacılar oluşan kayıplarını müşterilerin sıfır faizle bankalarda tuttukları vadesiz mevduatlarla kapatmaya çalışıyor. Ancak kredi ve bonodan sağlanan getiriler düşerken mevduatın maliyetinin yükselmesi ortaya oldukça ilginç ve karışık bir denklem çıkarıyor.